Nayi Osman Dede Aslen NERELİ , kimdir , kaç yaşında ,biyografisi , hakkında

Nayi Osman Dede Aslen NERELİ , kimdir , kaç yaşında ,biyografisi , hakkında

Neyzen

Nayi Osman Dede; Kutb-i Nayi Osman Dede olarak da bilinir (d. y. 1652, İstanbul -ö. 1730, İstanbul), Osmanlı bestecidir. Bilinen en eski ney virtüözlerindendir.

Genç yaşta Galata (Kulekapısı) Mevlevihanesi şeyhi Gavsi Ahmed Dede Efendi’ye bağlandı. Dönemin ünlü hattatlarından Nefeszade İsmail Efendi’den sülüs ve nesih, Gavsi Ahmed Dede’den talik yazı meşk etti. Arapça ve Farsça öğrendi. Hem ilahiyat ve tasavvufla, hem de edebiyat ve müzikle ilgilendi. 1680’de Galata Mevlevihanesi’nin neyzenbaşılığına getirildi. Gavsi Ahmed Dede’nin ölümünden sonra dergâhın şeyhi oldu (1698). Daha sonra Mevlevihanede Mesnevi dersleri verdi.

Kendinden önce düzenlenmiş ebced notasından büyük ölçüde yararlanarak yeni bir müzik yazısı hazırladı. Eskisinden daha gelişkin olan bu sistemle pek çok yapıtı yazıya geçirdi. Ama bu son derece önemli derleme günümüze ulaşmamıştır. Hz. Muhammed’e ilişkin Ravzatü’l-İcaz adlı kitabı da onun günümüze ulaşmayan yapıtların-dandır. Osman Dede ayrıca Rabt-ı Tâbirât-ı Musiki adlı manzum bir müzik sözlüğü hazırladı. “Nayi” ve “Osman” mahlaslarıyla şiirler yazdı.

Osman Dede’nin müzik alanındaki en önemli yapıtı olan Miraciye, yarısı unutulmuş olmakla birlikte, yalnızca dinsel müziğin değil tüm klasik Türk müziği repertuarının en uzun ve sanat değeri en yüksek örneklerinden biridir. Öbür besteleri çargâh, hicaz, rast ve uşşak makamlarında dört Mevlevi ayini, bay ati, çargâh, muhayyer-sümbüle, rast, segâh, buselikaşiran, dilkeş-haveran, hicaz, sultanisegâh, zengûle ve uşşak makamlarında 11 Mevlevi peşrevi, arazbar, büzürg, hüseyni, neva, geveşt, gülizar ve rast (3 tane) makamlarında 10 dindışı peşrev, buselikaşiran, büzürg, bayati, evc-i rûy-i neva, geveşt, rast (3 tane), segâh, sultanisegâh, gülizar ve muhayyer-sümbüle makamlarında 12 sazsemaisi, dügâh makamında bir tevşih ve hüseyni makamında bir yürüksemaidir. Küll-i Külliyat adını taşıyan hüseyni peşrevi bir fihrist (sırasıyla pek çok makamın kullanıldığı) peşrevdir. Gül Devri adıyla tanınan rast makamındaki devri-i kebir peşrevine birçok nazire bestelenmiştir.

kaynak:nkfu

Bir Yorum Yazın