Nizamülmülk Hayatı

Nizamülmülk Hayatı

Büyük Selçuklular devrinde, İran asıllı ünlü bir Türk devlet adamıdır. Tûs (Meşhet) yakınlarında doğdu. Asıl adı Hasan’dır. Zengin bir ailenin çocuğuydu. Mükemmel bir öğrenim gördü. Yazı dilinin mükemmelliği, uyanık zekası, çok iyi konuşması ile dikkati çekti. Daha Tuğrul Bey zamanında Selçuklu Türk İmparatorluğu hizmetine girdi. Tuğrul Bey’den sonra yeğeni Alp Arslan tahta çıkınca, Nizamülmülk de Büyük Türk Hakanlığı vezirliğine (başbakanlığa) getirildi. Bundan sonra ölümüne kadar 29 yıl bu mevkide kaldı, Alp Arslan’la oğlu Melikşah’ın başbakanı olarak yeniden düzenlenen muazzam Türk İmparatorluğumun idaresinde birinci derecede hizmet etti.

Nizamülmülk, bu arada, Gazneli ve Karahanlı Türk imparatorlukları teşkilatını, daha büyük ölçüde, daha yenileştirerek Selçuklu devletine uyguladı. Ayrıca, Kahire’deki Ezher’e karşılık, başta Bağdat olmak üzere, Türk imparatorluğunun büyük şehirlerinde «Nizamiye» denen büyük üniversiteler kurdu. Nizamülmülk bir İsmaili fedaisi tarafından hançerlenerek öldürüldü.

Türk ve İslam tarihinin en büyük vezirlerinden sayılan Nizamülmülk, «Siyasetname» adlı çok önemli Farsça eserinde, devlet idaresindeki ilkelerini anlatır, Türk imparatorluğunun devlet düzeni üzerinde geniş ölçüde bilgi verir. Bu eser pek çok kere basıldığı gibi, Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, Rusça gibi birçok dillere çevrilmiştir. Damat Şerif Paşa’nın Türkçe çevirisi 1954’te İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından yayınlanmıştır.

kaynak:nkfu

Bir Yorum Yazın