Etiket: biyografisi ve hükümdarlık dönemi hakkında bilgi.

İlteriş Kağan (Kutluğ Kağan) Aslen NERELİ , kimdir , kaç yaşında ,biyografisi , hakkında

İlteriş Kağan (Kutluğ Kağan); (ö. 692, Ötüken), 682-692 arasında Göktürk kağanıdır. Çinlilere karşı bağımsızlık savaşına önderlik etmiştir. Yeniden kurduğu bağımsız ve güçlü Göktürk Devleti, bazı tarihçilerce “Kutluğ Devleti” olarak anılmış ve ayrı bir devlet sayılmıştır.

Bilge Kağan ile Göktürk komutanı Kültigin’ in babasıdır. Yaşamının ilk yıllarına ilişkin bilgi yoktur. Göktürklerin 679’da Çinlilere karşı başlattığı bağımsızlık hareketinin başına geçti (681). Sonradan vezir olan Tonyukuk ile birlikte asker toplamaya başladı. 682’de İlteriş (Ulusu Toplayan) unvanıyla kağan oldu ve Çinlileri yenilgiye uğratarak güçlü bir yönetim kurmayı başardı. 630’dan önce Göktürk Kağanlığı’na bağlı olan ve Moğolistan ile Türkistan’da yaşayan göçebe Türk ve Moğol boylarını barışçı yollardan va da savaşlarla egemenliği altına aldı (685-690). Hitaylar ve Tatabılara karşı seferler düzenledi. Çinlilere karşı 682’de başlattığı akınları, izleyen yıllarda da sürdürdü. 686’da karşı saldırıya geçen Çinliler karşısında geri çekildiyse de durumunu korudu. 690’da Batı Göktürk ülkesine bir sefer düzenleyerek bazı toprakları egemenliği altına aldı. 692’de (bazı kaynaklara göre 693’te) Ötüken’de öldü. Anıtsal mezarının, Moğolistan’da Hanın ve Huni ırmaklarının birleştiği yerde bulunan ve Şivet-Ulaan denen külliye harabesi olduğu son zamanlarda saptanmıştır.

kaynak:nkfu

Etiketler, , , , , , , , , ,

I. İmadeddin Zengi Aslen NERELİ , kimdir , kaç yaşında ,biyografisi , hakkında

I. İmadeddin Zengi; tam adı İmadeddin Zengi bin Aksungur (d. 1084 – ö. 1146, Musul, Mezopotamya), Zengiler hanedanının kurucusu olan Selçuklu emiridir. Ortadoğudaki Haçlı krallıklarına karşı düzenlenen ilk önemli saldırılara komuta etmiştir.

Halep valisi olan babasının 1094’te öldürülmesi üzerine Musul’a kaçtı. Uzun yıllar Büyük Selçuklulara hizmet ettikten sonra, 1126’da Büyük Selçuklu sultanı II. Mahmud tarafından Basra valiliğine atandı. Abbasi halifesi Müsterşid’in başlattığı ayaklanma sırasında (1127) destek olduğu II. Mahmud, ayaklanmanın bastırılmasından sonra kendisini Musul valiliğine getirerek ödüllendirdi. Ardından, Franklardan gelebilecek bir saldırıya karşı savunmasını üstlendiği Halep kentine egemenliğini kabul ettirerek geniş bir bölgeyi denetimi altına aldı.

Suriye ve Filistin’i içine alacak büyük bir hükümdarlık kurmayı amaçlayan Zengi, sultan tarafından Haçlılara karşı bir sefer düzenlemekle görevlendirildi. Ama bütün çabalarına karşın Haçlıların ve egemenliği altına girmeyi kabul etmeyen yerel Müslüman yöneticilerin direnişini kıramadı. Hem Müslümanları, hem de Hristiyanları aynı sertlikte cezalandırdı. Çeşitli diplomasi ve zor yöntemleri kullanarak Şam’ı ele geçirmeye çalıştıysa da bu amacına hiçbir zaman ulaşamadı. 1144’te Frankların elindeki en önemli kentlerden biri olan Edessa’yı (Şanlıurfa) alması. Haçlıların uğradıkları ilk ciddi yenilgi oldu. Edessa’yı aldıktan sonra Irak’taki bir ayaklanmayı bastırmak üzere geri döndüğü Musul’da, kendisine kişisel kin besleyen bir kölesi tarafından öldürüldü.

kaynak:nkfu

Etiketler, , , , , , , , ,

1. Hüseyin Aslen NERELİ , kimdir , kaç yaşında ,biyografisi , hakkında

Hüseyin I (sultan), Şah Sultan Hüseyin olarak da bilinir (d. 1668 – ö. 1726, Isfahan, İran), 1694-1722 arasında İran şahı, Safevi hanedanının son bağımsız hükümdarıdır. Devlet yönetimindeki zayıflığıyla hanedanın çökmesine neden olmuştur.

Haremde büyüyen Hüseyin, tahta çıktığında devlet işleri konusunda bütünüyle bilgisizdi. Hazineyi kişisel harcamaları için kullanarak tüketti, devleti mollaların yönetimine bıraktı. Ruslar ve Osmanlılar, Hüseyin’ in zayıflığından yararlanarak İran sınırlarını zorlamaya başladılar. Sınırda bazı toprakların yitirilmesine karşın Hüseyin, 20 yıl boyunca ülkesini göreli bir barış ortamında yönetti. Ama bu sırada devlet için için çöktü. Sonunda beklenmedik biçimde kabile ayaklanmaları birbirini izledi. Ayaklanmacı önderlerden Mahmud, Afganistan tahtını ele geçirdi.

1720’de akınlarına başlayan Afganlılar 1722’de İran’ı bütünüyle işgal ettiler. Mahmud başkent Isfahan üzerine yürüyerek kenti kuşattı. Yedi ay sonra Hüseyin yenilgiyi kabul ederek tahtı Mahmud’a teslim etti.

Onun ardından Safevi hanedanının iki üyesi daha tahta çıktıysa da bunlar birer kukla olmaktan öteye geçemediler. I. Hüseyin’in hükümdarlığının sonu hanedanın da sonu oldu. Ömrünün sonuna değin başkentte kalan Hüseyin öldüğünde saray arazisindeki inşaat işlerinden sorumluydu.

kaynak:nkfu

Etiketler, , , , , , , , , ,

İskender Muda Aslen NERELİ , kimdir , kaç yaşında ,biyografisi , hakkında

İskender Muda; (d. 1590 – ö. 27 Aralık 1636), Kuzey Sumatra’daki Açe Sultanlığı’ nın hükümdarıdır. Sultanlığın topraklarını büyük ölçüde genişletmiş, hem ticarette, hem de İslami bilimlerde uluslararası önem kazanmasını sağlamıştır. İskender Muda 1607’de tahta çıkar çıkmaz bir dizi deniz harekâtına girişerek Endonezya Takımadalarının kuzeybatısında etkin bir denetim kurdu.

Sumatra’nın batı kıyısındaki bütün önemli limanlan, doğu kıyısındaki limanların büyük bir bölümünü, Malakka Yarımadasında Kedah’ı, kalay yataklarıyla ünlü Perak’ı ve Pahang’ı kendisine bağladı. Portekizlilerin Malakka’daki konumu için gitgide ciddileşen bir tehdit oluşturdu. Ama Açelerin ekonomik düzeni baharat ticaretine dayandığı için biber ticareti üzerindeki tekellerini pekiştirme girişimi bölgede çatışmalara yol açtı. Portekiz Malakkası, Johor ve Pattani (bugün Tayland’ın bir bölümü) gibi bir dizi küçük devletin birleşerek oluşturduğu donanma 1629’da Malakka yakınlarındaki bir deniz savaşında Açeleri yenilgiye uğrattı.

İskender Muda’nın hükümdarlığı sırasında Hamza Fansuri ve Şemseddin dari Pasai gibi mutasavvıflarla onlara karşı çıkan Nureddin bin Ali er-Raniri gibi ünlü bilginler Açe Sultanlığı’nı önemli bir bilim merkezi durumuna getirdiler. İskender Muda’nın geliştirdiği hukuk ve yönetim sistemi, takımadadaki öbür Müslüman devletler için bir model oluşturdu. Ama sultanın ölümünden sonra Açeler gerilemeye başladılar. 1629’daki askeri yenilgi, Hollanda’nın özellikle 1641’de Malakka’yı ele geçirdikten sonra bölgede etkinliğini giderek artırması ve yeni bir önderin ortaya çıkmaması bu gerilemeyi hızlandırdı.

kaynak:nkfu

Etiketler, , , , , , , , ,