Etiket: eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgi.

Nef’i Aslen NERELİ , kimdir , kaç yaşında ,biyografisi , hakkında

NEF’İ (1572-1635)

Divan Edebiyatı’nın en büyük şairlerinden biridir. Şiddetli hicivleriyle tanınmıştır. Kaside şeklinin en büyük şairi sayılır. Bâkî ile Nedîm arasındaki Divan Edebiyatı şiirinin zirvesini temsil eder.

Nef’i’nin asıl adı Ömer’dir. Erzurum’a bağlı Hasankale kasabasında doğdu. Babası Mehmet Bey de şairdi. Nef’i iyi bir öğrenim gördü. Önce «Zarri» mahlası (takma adı) ile yazıyordu, sonra hocası büyük tarihçi Ali ona «Nef’i» mahlasını verdi. Nef’i orta derecede görevlerde bulunduysa da dilini tutamaması yüzünden sık sık azledildi. Daha çok, padişahlardan, vezirlerden aldığı dolgun atıyyelerle yaşamıştır. Bu arada, sırasıyla I. Ahmet’e, onun oğulları II. Osman’la IV. Murat’a kapılanmıştır. Şair, devrinin sadrazamları, şeyhülislâmları, vezirleri, hemen bütün ilerigelen-leriyle sıkı ilgiler kurmuşsa da bütün bu devlet adamlarını ağır şekilde hicvetmiştir. IV. Murat ona hicivden vazgeçmesi için yemin ettirmişti. Nef’i bu yemini dinlemedi, nihayet IV. Murat’ı da hicvedince padişah onu boğdurarak öldürttü.

Nef’i’nin eserleri Türkçe ve Farsça Divanlarla hicivlerini toplıyan «Sihâm-ı Kazâ» (Kaza Okları), Farsça «Tuhfetu’l-Uşşâk» adlı uzun kasideden, bazı mektuplardan ibarettir. Adını ölümsüz kılan Türkçe Divanı olmakla beraber, Nef’i Türk şairleri arasında Farsça’ yı en iyi kullananlardan biridir. Farsça divanında kaside çeşidinden 20 büyük şiir, 21 gazel, 171 rubai vardır. «Sihâm-ı Kazâ»sının çoğu beyitleri müstehçen küfürlerle doludur. Dilini uzatmadığı hiçbir sadrazam, devlet adamı, şair, bilgin bırakmamıştır; babasına bile bir hicviye yazmıştır. Bununla birlikte, «Sihâm-ı Kazâ»da çok ince bir nükte dehasını gösteren mısralar da vardır. Emsalsiz dehası ile konusuna hem teknik, hem gerçek şiir bakımından tamamen hâkimdir.

Nef’i kendisinden sonra gelen bütün klâsik Türk şairlerini en çok gazelleriyle, hele her biri çok ünlü olan kasideleriyle etkilemiştir. İstanbul ve Kahire’de iki kere basılan Türkçe Divanı’nda 60’dan fazla kaside, 120’den fazla gazel, 15 kadar rübai, daha başka şiirler vardır. Gazelleri son derece sanatlı, olağanüstü liriktir. Kasidelerinde İse, mihrak noktası kendisi hakkında yazdığı övgü bölümleriyse de, «nesib» ve «medhiye» bölümlerinde görülmemiş bir şiir kudretine yükselir. Haklı olarak kendini en büyük İran kaside şairleriyle bir tutan Nef’i’de, mesela savaş sahnelerini anlatırken şakırdayan kılıçların ahengi açıkça belli olur. Hele IV. Murat için yazdığı 12 kaside, I. Ahmet’e yazdığı 8 kaside, II. Osman’a yazdığı 4 kaside çok ünlüdür.

kaynak:nkfu

Etiketler, , , , , , , , , , ,

Laurence Sterne Hayatı ve Eserleri

Laurence-Sterne

Laurence Sterne; İngiliz yazarıdır (Clonmel, İrlanda, 1713-Londra, 1768).

Bir subayın oğlu olan Laurence Sterne, önce Halifax’ta, daha sonra da Cambridge’deki Jesus College’de öğrenim gördü ve din adamlığı görevine başladı: Birçok görevde bulunduktan sonra, Yorkshire’deki Sutton papazlığına atandı. Bu arada, halk tarafından beğeniyle izlenen vaazlar verdi. 1741’de evlenen Sterne, görünüşte 20 yıl boyunca sakin bir yaşam sürdü, ama eğlencelerden ve garipliklerden de geri kalmadı. Yayımlamak için girişimde bulunduğu Vaazlar’ı Sterne’ in, kilise adamları arasında garip bir kişi olarak tanınmasını sağladı. 1759’da York’ta, The Life and Opinions of Tristram Shandy (Tristram Shandy’nin Yaşamı ve İnançları; dokuz cilt, 1759-1767) adlı kitabının ilk iki cildinin yayımlanmasıyla bir anda üne kavuştu. Roman çerçevesinin esnekliği sayesinde, Sterne roman kahramanının “yaşam ve inançları”m sürekli olarak anlatabildi; konu dışı yazıların, çok sayıdaki kişilerin ve anlatıların, sınırsız düşüncelerin ve konuşmaların birbirine karıştığı ve birçok yerde birbiriyle kesiştiği kitabının yapısını geliştirebildi, böylece sekiz yıl boyunca, okuyucunun merakını ve ilgisini topladı.

Sağlığı için Fransa’ya (burada Dide-rot ile karşılaştı) ve İtalya’ya gitmek zorunda kalan Sterne, bu yolculukları sayesinde son derece yalın ve arı bir biçim taşıyan ünlü yapıtı Hissi Seyahat “i (A Sentimental journey, 1768) yazdı. Söz konusu yapıtın üstü kapalı anlatımı, en ince ayrıntıların kavranmasını açıklar ve sürekli uyanık tutulan bir düşünceye dönüşü sağlar.

Sterne, kuşku, alay ve sevecenlikle desteklenen tinsel bir anlatı içinde gözlemleri, töreleri ve kişilikleri, eleştirel ve yergili düşünceleri, en ince ayrıntılı coşkuları dile getirmeyi başarırken özellikle romansı bir olay örgüsüne başvurdu.

Ciddi biçimde hastalanan Sterne, Coxwold’daki papazlık görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Emekliliğinde, sık sık yolculuklar yaptı. 24 Kasım 1768’de de Londra’da bir otelde öldü. Ölümünden sonra kızı Lydia, Sterne’ in, Vaazlar ‘mı, Letters from Yorick to Eliza (Yorick’ten Eliza’ya Mektuplar, 1766-1767) ve journal to Eliza (Eliza’ ya Günlük) gibi yapıtlarını yayımladı. Kişisel ve çarpıcı bir gülmece anlayışı olan Sterne, joyce ve Proust gibi birçok modern yazarı etkilemiştir.

kaynak:nkfu

Etiketler, , , , , , ,