RESSAM, HEYKELTRAŞ, MATEMATİKÇİ, MÜHENDİS, MUCİT, ANATOMİST, JEOLOG, BOTANİST, YAZAR (1452 – 1519)
Leonardo da Vinci, Rönesans döneminde yaşamış usta İtalyan bilge ve ressamdır. O’nu tüm dünyada ünlü yapan eserleri ise sırlarla dolu tablosu “Mona Lisa” ve “Son Akşam Yemeği”dir. Bunun yanında yapmış oldu bilimsel çalışmaları ve buluşlarıyla yaşamış en büyük dehalardan birisi olarak kabul edilir.
kaynak tarihiolaylar
1452 ile 1519 yılları arasında yaşamış Rönesans devrinin ünlü İtalyan ressam ve heykelcilerinden biridir. Aynı zamanda mimar, mühendis ve bilim adamı olarak da tanınır. Pisa ve Floransa şehirleri arasındaki Vinci kasabasında doğdu. Floransalı zengin bir noterin oğludur. O çağda mümkün olan en mükemmel öğrenimi görmüş resim kabiliyeti göz önünde bulundurularak Floransalı büyük ressam Verrocchio’nun yanına çırak olarak verilmişti. 1480’de Dük Lodovico Sforza’nın maiyetine girerek Milano’ya yerleşmiş ve dükün emriyle Santa Maria delle Grazie rahiplerinin manastır duvarlarına ünlü “Son Yemek” tablosunu yapmıştır. Bu şaheser tablo rutubet yüzünden ilk durumunu muhafaza edememekle beraber sürekli tamirat sonucunda Leonardo da Vinci’nin çağımıza kadar gelebilmiş en önemli eseridir.
Ressamın Milano’daki hayatı çeşitli tablo ve portreler bakımından çok verimli geçmiş ancak bunların çoğu zamanla kaybolmuştur. Bu sırada Leonardo da Vinci mühendislik bilgisine dayanarak Lombardiya düzlüklerinin boru ve kanallar yolu ile sulandırılması için bir sistem de bulmuştur.
Leonardo da Vinci’nin en tanınmış eserlerinden biri “La Giocondo” diye de anılan “Mona Lisa” tablosudur. Louvre Müzesi’nde bulunan bu eser 1911 yılında milli kaygılarla bir Floransalı tarafından çalınıp İtalya’ya götürülmüş iki yıl sonra bulunarak tekrar müzedeki yerine konmuştur.
1506 yılında Leonardo da Vinci Fransa Kralı XII. Louis’nin ressamı olarak çalışmaya başladı. On yıl sonra I. François tarafından kendisine Amboise yakınlarındaki Cloux şatosu verildi ve aylık bağlandı. Ünlü ressam 1519’da burada öldü.
Leonardo da Vinci’nin eserlerinin çoğu kaybolmuş bir kısmı da talebeleri tarafından tamamlanmış bir ressam olduğu halde Rönesans sanatının dev simaları arasında yer alır. Üçgen kompozisyonlar, gülümseyen kadın yüzleri, anatomi ve perspektif bilgisinde ki mükemmellik ve arka planın incelikle işlenmesi Leonardo da Vinci’nin özellikleridir.
Leonardo da Vinc günümüzde de popüler bir ikon halini almıştır. Aynen Alber Einstein’da olduğu gibi Da Vinci ile ilgili kitap, film, belgesel ve diğer materyaller oldukça rağbet görmektedir.
Leonardo da Vinci’nin eşsiz çizimlerinin bir kısmı halen mevcuttur. Çizimleri buradan görebilirsiniz.
Leonardo Da Vinci’nin en ünlü eserlerinden birkaç örnek :
Leonardo Da Vinci – Mona Lisa Tablosu
Leonardo Da Vinci – Beşaret (Müjde) Tablosu
Leonardo Da Vinci – Son Akşam Yemeği Tablosu
kaynak:nkfu
Leonardo Da Vinci; İtalyan ressam, heykelci, mimardır (Empoli/Vinci 1452-Amboise/Cloux Şatosu 1510).
Floransa’da Andrea del Verrocchio’ nun (1435-1488) yanına çırak verildi (1469). 1478 dolayında bağımsız olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde Ginevra Benci portresi (Washington Ulusal Sanat Galerisi) ve Aziz Hieronymus (yarım kaldı, Vatikan) adlı tablolarını oluşturdu. Milano’da Kayalıklar Madonnası’nı (Louvre’da; 1503-1506 ve S. Maria della Grazie Manastırı’nın yemekhanesinde bulunan Son Akşam Yemeği freskosunu (1495-1497) gerçekleştirdi. Aynı yıllarda mimarlık tasarımlarıyla ilgilendi, bilimsel araştırmalarına (anatomi, optik, mekanik vb) ve resim dersleri kitabına başladı. Milano’dan ayrıldı, İsabella d Este’nin portresini (Louvre) yaptığı Mantua ve Venedik üzerinden Nisan 1500’de Floransa’ya döndü. Burada Azize Anna (Louvre) tablosuna başladı. Aynı yıllarda ünlü eseri Mona Lisa portresi (Louvre) ve ayakta duran Le-da (yalnızca kopyalarıyla bilinir) tablosunu yaptı. Kadavralar keserek inceledi ve insan bedeninin yapısı üzerine anatomik çizimlerin yer aldığı büyük bir inceleme yazısına başladı. Uçma denemelerine girişti, kuşların uçuşunu, hava akımı ve suyun akıntı yasalarını araştırdı. 1506’da Milano’ya döndü. Burada 1513’e kadar özellikle Fransız genel valisinin danışmanı olarak çalıştı; vali için bahçeli bir villa tasarladı. Leonardo anatomi, botanik, jeoloji (özellikle fosillerin oluşu) çalışmalarını yeniden başlattı. Doğa araştırmalarının tüm alanlarında oluşturduğu, çoğu kez bilimsel bir kesinlik gösteren çizimleriyle bilimsel resimlemenin de öncüsü oldu. 1513’te Roma’ya gitti. Olasılıkla burada son resmi Vaftizci Yahya’yı (Louvre) yaptı. 1717’de Kral I. François’ın çağrılısı olarak büyük ilgi göreceği Fransa’ya gitti. Kendisine ayrılan Cloux Şatosu’nda çoğunlukla bilimsel notlarını düzenleyerek, bazı mimarlık tasarımları üzerinde çalışarak yaşadı. Son yaratı evresinin en çarpıcı belgeleri olan Dünyanın Sonu (Windsor Castle, Krallık Koleksiyonu) konulu desenleri çizdi.
Bir ressam olarak Leonardo, klasik üslubu doğruğuna ulaştırdı. Az sayıdaki eserleri, kendisinden sonraki zamanlarda en yüksek yetkinliğin örnekleri sayıldı. Leonardo Rönesansın en çok yönlü kişiliğiydi. Bir doğa araştırıcısı olarak, araştırmaya ve deneye dayanan ansiklopedik bir bilgi kazanmaya çalıştı. Çağının çok ilerisinde olan geniş kapsamlı gözlemleri, doğal bilimlerinde sistemli biçimde betimleyici yönetimin başlangıcı sayılır. Aynı zaman uygulamalı mekanik alanında da elemanter makine bilgisinin öncüsüdür. Kuramsal başeseri olan Trattato della Pittura (Resim Üstüne İnceleme) tamamlanmamış biçimiyle 1651’de yayımlanabildi.
kaynak:nkfu
Leonardo di ser Piero da Vinci (15 Nisan 1452 – 2 Mayıs 1519)
En tanınmış yapıtları Mona Lisa (1503-1507) ve Son Akşam Yemeği’dir (1495-1497). Rönesans sanatını doruğuna ulaştırmış, yalnız sanat yapısına değil, çeşitli alanlardaki araştırmaları ve buluşlarıyla da tanınan, dünyanın gelmiş geçmiş en büyük sanatçılarından ve dehalarından biridir. 2. milenyumun adamı seçilmiştir.
Leonardo, genç bir noter olan Messer/Ser (Üstad anlamında) Piero da Vinci’nin ve muhtemelen bir çiftçi kızı olan Caterina’nın evlilik dışı çocuğu olarak Vinci kasabası yakınlarındaki Anchiano’da dünyaya geldi.
Avrupa’daki modern isimlendirme kurallarının yerleşmesinden önce dünyaya tam ismi, “Vincili Üstad Piero’nun oğlu Leonardo” manasına gelen Leonardo di ser Piero da Vinci’dir. Eserlerini “Leonardo” ya da “Io, Leonardo (Ben, Leonardo)” olarak imzalamıştır. Özellikle Dan Brown’ın popüler romanı Da Vinci Şifresi ile yaygınlaşan “Da Vinci” kullanımı hatalıdır.
Somut kanıtlar bulunmasa da, Leonardo’nun annesi Caterina’nın, babası Piero’ya ait Ortadoğulu bir köle olduğu tahmin ediliyor. Babası, Leonardo’nun doğduğu yıl, Albiera adındaki ilk eşi ile evlendi. Leonardo’ya bebekliğinde annesi baktı, annesi başka biriyle evlendirilerek komşu kasabaya yerleşince, babasının nadiren uğradığı büyükbabasının evinde yaşamaya başladı; arada sırada Floransa’ya babasının evine giderdi. Babasının ilk eşinden çocuğu olmadığı için aileye kabul edilmişti ama amcası Francesco dışında ailedeki kimseden sevgi görmedi.
14 yaşına kadar Vinci’de yaşayan Leonardo, büyükanne ve büyükbabasının ardı ardına ölmesi üzerine 1466’da babası ile birlikte Floransa’ya gitti. Evlilik dışı çocukların üniversiteye gitmesi yasak olduğundan üniversite öğrenimi görme şansı yoktu.
Küçük yaştan itibaren çok güzel çizimler yapan Leonardo’nun resimlerini babası, dönemin ünlü ressam ve heykeltıraşı Andrea del Verrocchio’ya gösterince, Verrochio onu çırak olarak yanına aldı. Leonardo Verrocchio’nun yanında Lorenzo di Credi ve Pietro Perugino gibi ünlü sanatçılarla çalışma fırsatı buldu. Atölyede sadece resim yapmayı değil, lir çalmayı da öğrendi. Gerçekten de iyi çalıyordu.
Floransa’yı 1482’de terkederek Milano Dükü Sforza’nın hizmetine girdi. Dükün hizmetine girebilmek için köprüler, silahlar, gemiler, bronz, mermer ve kilden heykeller yapabileceğini anlattığı ancak göndermediği mektubu bütün zamanların en olağanüstü iş başvurusu olarak kabul edilmiştir.
Leonardo, 1499’da şehir Fransızlar tarafından alınıncaya kadar 17 yıl boyunca Milano Dükü için çalıştı. Dük için sadece resim ve heykeller yapmak, festivaller organize etmekle uğraşmadı, aynı zamanda bina, makine ve silah tasarımları yaptı. 1485 – 1490 yıllarında doğa, mekanik, geometri, uçan makinelerin yanı sıra, kilise, kale ve kanal yapımı gibi mimari yapılar ile ilgilendi, anatomi çalışmaları yaptı, öğrenciler yetiştirdi. İlgi alanı o kadar genişti ki, başladığı çoğu işi bitiremiyordu. 1490 – 1495 yıllarında çalışmalarını ve çizimlerini deftere kaydetme alışkanlığı geliştirdi.
Bu çizimler ve defter sayfaları, müzeler ve kişisel koleksiyonlarda toplanmıştır. Bu koleksiyonculardan birisi de Leonardo’nun hidrolik alanındaki çalışmalarının el yazmalarını toplayan Bill Gates’dir.
1499’da Milano’yu terkeden ve yeni bir koruyucu (hami) aramaya başlayan Leonardo, 16 yıl boyunca İtalya’da seyahat etti. Pek çok kişi için çalıştı, çoğu eserini yarım bıraktı.
İnsanlık tarihinin en iyi resimlerinden birisi kabul edilen Mona Lisa için 1503’te çalışmaya başladığı söylenir. Bu resmi tamamladıktan sonra hiç yanından ayırmamış, tüm seyahatlerinde yanında taşımıştı. 1504’te babasının ölüm haberi üzerine Floransa’ya döndü. Miras hakkı için kardeşleri ile mücadele etti ancak çabası sonuçsuz kaldı. Ancak çok sevdiği amcası tüm varlığını ona bıraktı.
1506 yılında Leonardo, bir Lombardiya aristokratının 15 yaşındaki oğlu olan Kont Francesco Melzi’yle tanıştı. Melzi, hayatının geri kalanında onun en iyi öğrencisi ve en yakını oldu. 1490’da 10 yaşında iken korumasına aldığı ve Salai adını verdiği genç de 30 yıl boyunca onunla beraber olmuş, ancak öğrencisi olarak bilinen bu genç hiçbir sanatsal ürün üretmemişti.
1513-1516 arasında Roma’da yaşadı ve Papa için geliştirilen çeşitli projelerde yer aldı. Anatomi ve fizyoloji alanında çalışmaya devam etti ancak Papa, kadavralar üzerinde çalışmasını yasakladı.
1516’da koruyucusu Giuliano de’ Medici’nin ölümü üzerine Kral 1. Francis’ten Fransa’nın baş ressam, mühendis ve mimarı olmak üzere davet aldı. Paris’in güneybatısında, Amboise yakınlarındaki Kraliyet Sarayı’nın hemen yanında kendisi için hazırlanan konağa yerleşti. Leonardo’ya büyük hayranlık duyan kral, sık sık ziyarete gelir ve sohbet ederdi.
Sağ koluna felç inen Leonardo da Vinci, resimden çok bilimsel çalışmalara ağırlık verdi. Kendisine dostu Melzi yardımcı olmaktaydı. Salai ise Fransa’ya geldikten sonra onu terk etmişti.
Leonardo 2 Mayıs 1519’da Amboise’daki evinde 67 yaşında öldü. Kralın kollarında can verdiği rivayet edilir, ancak, 1 Mayıs günü kralın bir başka şehirde olduğu ve bir gün içinde oraya gelemeyeceği bilinmektedir. Vasiyetinde mirasının esas bölümünü Melzi’ye bıraktı. Amboise’daki Saint Florentin Kilisesi’nde toprağa verildi.
Kaynak:Enson haber Biyografi